Kookplaten overzicht.

Inleiding

Sinds lange tijd wordt er in Nederland op Aardgas en daar voor op, uit Cokes gewonnen, Stadsgas gekookt. Dit komt omdat wij het Aardgas vanuit Groningen in ruime vooraad aanwezig hebben en het zomaar uit de grond kunnen pompen. Inmiddels gaan er in de politiek en publieke opinie stemmen op die het verbranden van fossiele brandstoffen en dus ook het gebruik van Aardgas voor koken in huizen willen gaan afbouwen.
Veel huishoudens met een kooktoestel op Gas zullen dus ooit eens een ander kooktoestel moeten aanschaffen.
Er bestaat inmiddels een heel scala aan electrische alternatieven voor het koken op Aardgas. Om voor al deze mogelijkheden wat duidelijkheid te scheppen in de mogelijkheden en de voor- en nadelen van de verschillende kooktypes geef ik hier een beknopt overzicht.....

Overzicht kookplaten

Kookplaat type Kenmerken Hygiëne Voordelen Nadelen

De kookplaat bestaat uit meerdere gasbranders van verschillende formaten. Boven deze branders zit een afneembaar metalen rek waar de pannen op geplaatst kunnen worden. De hitte van de gasvlam verwarmt de pan aan de onderkant. Met knoppen kan de gas-toevoer (en daar mee de hoogte van de gasvlam) naar de branders geregeld worden. Ontsteken met lucifer of met electrisch piëzo ontsteker. Moeilijk schoonmaken omdat er allerlei losse onderdelen en kiertjes zijn waar etensresten in achter kunnen blijven.
Branders worden zeer heet, waar door etensresten zich er op kunnen vastbranden. Een gaskooktoestel stelt geen specifieke eisen aan de gebruikte pannen.
Gas warmt snel op en koelt ook snel af. Gas reageert snel op het wijzigen van de temperatuur.
Gasbranders hebben een open vlam waar door zaken in de brand kunnen gaan. Het gas is vluchtig en brandbaar waardoor er ontploffingsgevaar bestaat.
Een gastoestel is vanwege allerlei klimaat akkoorden niet toekomst bestendig.

De kookplaat bestaat uit meerdere metalen kook elementen van verschillende formaten. In de metalen kookplaten zitten electrische gloeispiralen die, als er electrische stroom doorheen gaat, opgewarmt worden. De hete kookplaat geeft zijn warmte af aan de onderkant van de pan. Met knoppen kan de stroom door de kookplaten (en daar mee de temperatuur) geregeld worden. Moeilijk schoonmaken omdat de kookplaten heet worden waar door gemorste etensresten zich er op kunnen vastbranden en het oppervlak van de kookelementen niet glad maar vaak geribbeld is. In aanschaf het goedkoopste alternatief voor Gas. Het duurt enige tijd voor dat het kookelement warm wordt en, na uitzetten, ook weer afkoelt.
Hitte overdracht tussen het kookelement en de bodem van de pan is gebaseerd op fysiek kontakt. Oude pannen die, o.a. door gebruik op Gas, een kromme bodem hebben presteren op een electrische kookplaat minder goed.

Gas op Glas Een modern kooktoestel met normale gasbranders die zich boven een keramische glasplaat bevinden. Hier mee worden de voordelen van Gas (temperatuur regeling) en Keramisch (makkelijk schoonmaken) min of meer gecombineerd. Zie opmerkingen bij Gas en Keramisch

Het kooktoestel bestaat uit een grote (vaak zwarte) keramische (glas)plaat waar op met dunne lijntjes de verschillende kookzones aangegeven zijn. Onder deze kookzones zitten, aan de onderkant van de glasplaat, electrische gloeispiralen die, als er electrische stroom doorheen gaat, heet worden. De hitte van de gloeispiraal verwarmt de glasplaat die op zijn beurt de warmte aan de onderkant van de pan doorgeeft. Met knoppen of met tiptoetsen, die in de glasplaat zijn geïntergreerd, kan de stroom door de gloeispiraal, en daar mee de temperatuur, geregeld worden. De keramische plaat bestaat uit één ononderbroken oppervlak waardoor het goed schoon te houden is. Op de kookzones wordt de plaat heet (bij Hallogeen nog heter) waar door gemorste etensresten zich er op kunnen vastbranden. De keramische plaat heeft een aantrekkelijke moderne uitstraling in de keuken.
Zie opmerking bij Hygiëne.
De kookzone wordt langzaam heet en koelt ook langzaam weer af. Een keramische kookplaat reageert traag (Hallogeen iets minder traag) op het wijzigen van de temperatuur.
Hitte overdracht tussen glasplaat en panbodem is gebaseerd op fysiek kontakt. Oude pannen die, o.a. door gebruik op Gas, geen volledig vlakke bodem meer hebben presteren op een keramische plaat inefficiënt.
Na dat het kooktoestel is uitgezet blijven de kookzones nog een tijd heet. Dit is niet te zien en kan bij onbedoelde aanraking bij bijv. het schoonmaken verassingen opleveren.

Hallogeen Hallogeen is bijna het zelfde als keramisch. Het verschil is dat onder de diverse kookzones hier geen electrische gloeispiraal zit, maar een grote Hallogeen lamp. De Hallogeen lamp verhit de keramische plaat op de kookzone die op zijn beurt weer de warmte aan de onderkant van de pan doorgeeft.

Een inductie kookplaat bestaat uit een keramische plaat waar op met kleine kruisjes het middelpunt van de diverse kookzones aangegeven is. Onder de kookzones bevinden zich grote electrische spoelen die, als er stroom doorheen loopt, een sterk magnetisch veld opwekken. Het magnetisch veld induceert in de metalen bodem van een pan, die boven op de kookzone staat, een grote electrische stroom. Deze stroom zorgt dat de pan direct warm wordt. De temperatuur kan met tiptoetsen op de keramische plaat geregeld worden. De keramische plaat is heel goed schoon te houden, omdat de plaat minder heet, dan bij keramisch en halogeen, wordt zullen er minder gauw voedselresten op de plaat vastbranden. Inductie geeft het hoogste rendement (80-90%) van de gebruikte electrische energie.
Dit komt omdat de electrische energie bij inductie rechtstreeks en, niet indirect via de glasplaat, in warmte voor de pan wordt omgezet.
Als neveneffect verwarmt de pan op zijn beurt ook weer de keramische glasplaat
Inductie warmt snel op en koelt ook weer snel af.
Een Inductie kooktoestel is het duurst in aanschaf.
Niet alle pannen zijn geschikt om op een Inductie kookplaat gebruikt te worden.

Overzicht kookplaten
Kookplaat type	Kenmerken	Hygiëne	Voordelen	Nadelen
	De kookplaat bestaat uit meerdere gasbranders van verschillende formaten. Boven deze branders zit een afneembaar metalen rek waar de pannen op geplaatst kunnen worden. De hitte van de gasvlam verwarmt de pan aan de onderkant. Met knoppen kan de gas-toevoer (en daar mee de hoogte van de gasvlam) naar de branders geregeld worden. Ontsteken met lucifer of met electrisch piëzo ontsteker.	Moeilijk schoonmaken omdat er allerlei losse onderdelen en kiertjes zijn waar etensresten in achter kunnen blijven. Branders worden zeer heet, waar door etensresten zich er op kunnen vastbranden.	Een gaskooktoestel stelt geen specifieke eisen aan de gebruikte pannen. Gas warmt snel op en koelt ook snel af. Gas reageert snel op het wijzigen van de temperatuur.	Gasbranders hebben een open vlam waar door zaken in de brand kunnen gaan. Het gas is vluchtig en brandbaar waardoor er ontploffingsgevaar bestaat. Een gastoestel is vanwege allerlei klimaat akkoorden niet toekomst bestendig.
	De kookplaat bestaat uit meerdere metalen kook elementen van verschillende formaten. In de metalen kookplaten zitten electrische gloeispiralen die, als er electrische stroom doorheen gaat, opgewarmt worden. De hete kookplaat geeft zijn warmte af aan de onderkant van de pan. Met knoppen kan de stroom door de kookplaten (en daar mee de temperatuur) geregeld worden.	Moeilijk schoonmaken omdat de kookplaten heet worden waar door gemorste etensresten zich er op kunnen vastbranden en het oppervlak van de kookelementen niet glad maar vaak geribbeld is.	In aanschaf het goedkoopste alternatief voor Gas.	Het duurt enige tijd voor dat het kookelement warm wordt en, na uitzetten, ook weer afkoelt. Hitte overdracht tussen het kookelement en de bodem van de pan is gebaseerd op fysiek kontakt. Oude pannen die, o.a. door gebruik op Gas, een kromme bodem hebben presteren op een electrische kookplaat minder goed.
Gas op Glas	Een modern kooktoestel met normale gasbranders die zich boven een keramische glasplaat bevinden. Hier mee worden de voordelen van Gas (temperatuur regeling) en Keramisch (makkelijk schoonmaken) min of meer gecombineerd.	Zie opmerkingen bij Gas en Keramisch
	Het kooktoestel bestaat uit een grote (vaak zwarte) keramische (glas)plaat waar op met dunne lijntjes de verschillende kookzones aangegeven zijn. Onder deze kookzones zitten, aan de onderkant van de glasplaat, electrische gloeispiralen die, als er electrische stroom doorheen gaat, heet worden. De hitte van de gloeispiraal verwarmt de glasplaat die op zijn beurt de warmte aan de onderkant van de pan doorgeeft. Met knoppen of met tiptoetsen, die in de glasplaat zijn geïntergreerd, kan de stroom door de gloeispiraal, en daar mee de temperatuur, geregeld worden.	De keramische plaat bestaat uit één ononderbroken oppervlak waardoor het goed schoon te houden is. Op de kookzones wordt de plaat heet (bij Hallogeen nog heter) waar door gemorste etensresten zich er op kunnen vastbranden.	De keramische plaat heeft een aantrekkelijke moderne uitstraling in de keuken. Zie opmerking bij Hygiëne.	De kookzone wordt langzaam heet en koelt ook langzaam weer af. Een keramische kookplaat reageert traag (Hallogeen iets minder traag) op het wijzigen van de temperatuur. Hitte overdracht tussen glasplaat en panbodem is gebaseerd op fysiek kontakt. Oude pannen die, o.a. door gebruik op Gas, geen volledig vlakke bodem meer hebben presteren op een keramische plaat inefficiënt. Na dat het kooktoestel is uitgezet blijven de kookzones nog een tijd heet. Dit is niet te zien en kan bij onbedoelde aanraking bij bijv. het schoonmaken verassingen opleveren.
Hallogeen	Hallogeen is bijna het zelfde als keramisch. Het verschil is dat onder de diverse kookzones hier geen electrische gloeispiraal zit, maar een grote Hallogeen lamp. De Hallogeen lamp verhit de keramische plaat op de kookzone die op zijn beurt weer de warmte aan de onderkant van de pan doorgeeft.
	Een inductie kookplaat bestaat uit een keramische plaat waar op met kleine kruisjes het middelpunt van de diverse kookzones aangegeven is. Onder de kookzones bevinden zich grote electrische spoelen die, als er stroom doorheen loopt, een sterk magnetisch veld opwekken. Het magnetisch veld induceert in de metalen bodem van een pan, die boven op de kookzone staat, een grote electrische stroom. Deze stroom zorgt dat de pan direct warm wordt. De temperatuur kan met tiptoetsen op de keramische plaat geregeld worden.	De keramische plaat is heel goed schoon te houden, omdat de plaat minder heet, dan bij keramisch en halogeen, wordt zullen er minder gauw voedselresten op de plaat vastbranden.	Inductie geeft het hoogste rendement (80-90%) van de gebruikte electrische energie. Dit komt omdat de electrische energie bij inductie rechtstreeks en, niet indirect via de glasplaat, in warmte voor de pan wordt omgezet. Als neveneffect verwarmt de pan op zijn beurt ook weer de keramische glasplaat Inductie warmt snel op en koelt ook weer snel af.	Een Inductie kooktoestel is het duurst in aanschaf. Niet alle pannen zijn geschikt om op een Inductie kookplaat gebruikt te worden.

Relatie tussen kooktype en de daar voor geschikte pannen.

Op moderne pannen wordt met symbooltjes op de bodem aangegeven voor welk kooktype zij geschikt zijn. Niet alle pannen zijn geschikt voor koken op een inductie kookplaat.

Bij een inductie kooktoestel wordt er in de bodem van de pan een grote electrische stroom via magnetisme geïnduceerd. Dit kan alleen als de pan bodem uit een massieve plaat Ferro metaal betaat.
Moderne roestvrijstalen (RVS/Edelstaal/INOX) pannen bestaan meestal uit een legering van 72% Staal(IJzer) 18% Chroom en 10% Nikkel en hebben zo een 'dikke' bodem. Zij zijn hier door heel goed geschikt voor inductie koken.
Ook een grote gietijzeren stoofpan zal het op een Inductieplaat goed doen.
In de bodem van een gewoon aluminium steelpannetje kan, omdat aluminium geen Ferro metaal is, geen electrische stroom worden geïnduceerd waar door de pan op een inductiekookplaat niet warm zal worden.
Sommige aluminium koekepannen met keramische anti aanbaklaag hebben een speciale bodem om de pan voor Inductie koken geschikt te maken. Een voorbeeld hier van is een Greenpan.

De moderne pannen, met een dikke metalen bodemplaat, hebben ook niet de neiging snel te vervormen en blijven vlak waardoor ze goed geschikt zijn om ook op andere electrische kooktoestellen gebruikt te worden.